Kinh phí mua xe cứu thương trạm y tế là vấn đề được nhiều cơ sở y tế quan tâm khi có nhu cầu đầu tư, bổ sung phương tiện phục vụ công tác khám chữa bệnh, sơ cấp cứu ban đầu và vận chuyển người bệnh. Việc xác định đúng nguồn ngân sách, cơ quan có thẩm quyền bố trí kinh phí và quy trình đề xuất mua sắm sẽ giúp các trạm y tế chủ động hơn trong kế hoạch trang bị phương tiện.

Kinh phí mua xe cứu thương trạm y tế được lấy từ đâu?

Xe cứu thương đóng vai trò quan trọng trong hoạt động y tế cơ sở, đặc biệt tại các địa bàn rộng, khu vực nông thôn, miền núi và những nơi có điều kiện đi lại khó khăn. Tuy nhiên, không phải trạm y tế nào cũng có sẵn nguồn kinh phí để chủ động mua sắm. Nhiều đơn vị cần rà soát nhu cầu, xây dựng đề xuất và báo cáo cơ quan quản lý có thẩm quyền để được xem xét bố trí ngân sách phù hợp.

Theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản công và tiêu chuẩn, định mức xe ô tô chuyên dùng trong lĩnh vực y tế, việc đầu tư xe cứu thương có thể được thực hiện từ các nguồn kinh phí hợp pháp:

• Ngân sách nhà nước theo phân cấp ngân sách.

• Nguồn kinh phí có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước được phép sử dụng.

• Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của đơn vị sự nghiệp công lập.

• Nguồn tài trợ, viện trợ, hỗ trợ của tổ chức, cá nhân.

• Nguồn vốn vay, vốn ODA và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định.

Việc sử dụng từng nguồn vốn phải đáp ứng điều kiện pháp luật tương ứng. Không phải trạm y tế nào cũng được tự quyết định sử dụng các nguồn kinh phí trên để mua xe.

Kinh phí mua xe cứu thương trạm y tế

Các nguồn ngân sách có thể sử dụng để mua xe cứu thương

Ngân sách địa phương

Đây là nguồn kinh phí quan trọng đối với hoạt động đầu tư, mua sắm phương tiện phục vụ các cơ sở y tế công lập thuộc phạm vi quản lý của địa phương. Tùy theo mô hình tổ chức và phân cấp ngân sách, kinh phí mua xe cứu thương có thể được bố trí từ ngân sách cấp tỉnh hoặc ngân sách cấp xã theo nhiệm vụ chi được giao.

Đối với những địa phương có kế hoạch nâng cao năng lực y tế cơ sở, phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện hoặc bổ sung trang thiết bị cho các trạm y tế, nhu cầu mua xe cứu thương có thể được tổng hợp vào kế hoạch ngân sách hằng năm hoặc kế hoạch đầu tư, mua sắm theo chương trình được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Thông thường, quá trình đề xuất có thể liên quan đến các cơ quan sau:

• Trạm y tế xã, phường: Rà soát phương tiện hiện có, xác định nhu cầu và xây dựng đề xuất mua sắm.

• UBND cấp xã: Thực hiện trách nhiệm quản lý hoặc phối hợp tổng hợp nhu cầu theo mô hình tổ chức và phân cấp tại địa phương.

• Sở Y tế: Tham mưu nhu cầu chuyên môn, tiêu chuẩn và định mức xe cứu thương trong phạm vi quản lý.

• Sở Tài chính: Tham mưu về khả năng cân đối, bố trí và phân bổ nguồn kinh phí theo thẩm quyền.

• HĐND và UBND cấp tỉnh: Thực hiện các nhiệm vụ quyết định, phân bổ và điều hành ngân sách theo thẩm quyền.

Cần lưu ý rằng không phải mọi trạm y tế đều gửi đề xuất trực tiếp lên Sở Y tế hoặc UBND cấp tỉnh. Đầu mối tiếp nhận và tổng hợp phụ thuộc vào mô hình tổ chức trạm y tế và quy định phân cấp của từng địa phương.

Ngân sách nhà nước hỗ trợ theo chương trình, đề án

Ngoài nguồn ngân sách địa phương thường xuyên, một số chương trình, đề án phát triển y tế có thể tạo điều kiện để các cơ sở y tế được bổ sung phương tiện chuyên dùng.

Chẳng hạn, khi địa phương triển khai chương trình nâng cao năng lực y tế cơ sở, phát triển mạng lưới cấp cứu ngoại viện hoặc tăng cường năng lực ứng phó tình huống khẩn cấp, việc đầu tư xe cứu thương có thể được đưa vào danh mục trang thiết bị cần thiết.

Nguồn thu và quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp

Sau khi thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và trích lập các quỹ theo quy định, đơn vị có thể sử dụng nguồn kinh phí được phép để đầu tư, mua sắm tài sản phục vụ hoạt động chuyên môn.

Đối với những trạm y tế có nguồn thu hạn chế, việc tự cân đối toàn bộ kinh phí mua xe thường không dễ dàng. Vì vậy, phương án đề xuất ngân sách địa phương hỗ trợ vẫn cần được xem xét.

Nguồn tài trợ, viện trợ và hỗ trợ từ tổ chức, cá nhân

Đây cũng là một nguồn có thể góp phần bổ sung phương tiện cho các cơ sở y tế. Các tổ chức xã hội, doanh nghiệp, quỹ thiện nguyện hoặc cá nhân có thể hỗ trợ kinh phí hoặc tài trợ trực tiếp xe cứu thương cho địa phương. Hình thức hỗ trợ có thể bao gồm:

• Tài trợ kinh phí để mua xe cứu thương.

• Tài trợ xe cứu thương dưới hình thức hiện vật.

• Hỗ trợ trang thiết bị y tế chuyên dùng trên xe.

• Viện trợ từ các tổ chức quốc tế theo chương trình hợp tác y tế.

Đối với hình thức tài trợ bằng hiện vật, việc tiếp nhận, xác lập quyền sở hữu toàn dân hoặc ghi tăng tài sản công, quản lý và sử dụng xe phải thực hiện theo quy định hiện hành. Nguồn tài trợ có thể giúp giảm áp lực ngân sách, đặc biệt đối với những địa bàn còn khó khăn về điều kiện kinh tế.

Nguồn vốn vay, ODA và các nguồn hợp pháp khác

Trong một số chương trình phát triển y tế có quy mô lớn, vốn vay hoặc nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) có thể được sử dụng để đầu tư trang thiết bị, phương tiện phục vụ hoạt động y tế.

Tuy nhiên, đây thường là nguồn vốn được triển khai theo dự án, chương trình hoặc thỏa thuận cụ thể, không phải khoản kinh phí mà một trạm y tế có thể tự đề xuất vay để mua xe. Việc sử dụng phải tuân thủ điều kiện của chương trình, hiệp định tài trợ, quy định về ngân sách và quản lý đầu tư công có liên quan.

Trạm y tế xã có được tự mua xe cứu thương không?

Việc mua sắm phải căn cứ vào tư cách pháp lý, cơ chế tự chủ, thẩm quyền quản lý tài sản, tiêu chuẩn định mức và dự toán kinh phí được giao. Theo quy định về mua sắm tài sản công tại Điều 41 Nghị định 186/2025/NĐ-CP, đơn vị sự nghiệp công lập căn cứ vào phạm vi dự toán được giao và nguồn kinh phí được phép sử dụng để tổ chức mua sắm theo quy định của pháp luật về đấu thầu.

Trong trường hợp trạm y tế trực thuộc hoặc chịu sự quản lý của cơ quan khác, việc đề xuất và tổ chức mua sắm cần thực hiện theo phân cấp quản lý của địa phương. Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế tình trạng lập đề xuất không đúng đầu mối hoặc mất thời gian điều chỉnh hồ sơ.

Do đó, trước khi triển khai, đơn vị cần xác định rõ:

• Trạm y tế có tư cách đơn vị dự toán hay không.

• Cơ quan nào trực tiếp quản lý ngân sách và tài sản.

• Đơn vị nào có thẩm quyền phê duyệt hoặc giao dự toán.

• Nguồn kinh phí nào được phép sử dụng.

• Việc mua sắm có thuộc danh mục mua sắm tập trung của địa phương hay không.

Điều kiện để được bố trí kinh phí mua xe cứu thương

Không phải cứ đề xuất mua xe là sẽ được bố trí ngân sách. Để tăng khả năng được xem xét, trạm y tế cần chứng minh nhu cầu sử dụng thực tế và tính cần thiết của việc đầu tư.

Có nhu cầu sử dụng thực tế

Đơn vị cần đánh giá tình hình hoạt động cấp cứu, vận chuyển người bệnh và khả năng đáp ứng của phương tiện hiện có.

Một số trường hợp có thể cần xem xét đầu tư:

• Trạm y tế chưa được trang bị xe cứu thương.

• Xe hiện tại đã cũ, xuống cấp hoặc thường xuyên hư hỏng.

• Phương tiện hiện có không đáp ứng yêu cầu vận chuyển người bệnh.

• Địa bàn quản lý rộng, dân cư phân bố không đồng đều.

• Nhu cầu cấp cứu, vận chuyển người bệnh tăng cao.

• Địa phương có kế hoạch phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện.

Phù hợp với tiêu chuẩn, định mức xe cứu thương

Tiêu chuẩn và định mức sử dụng xe ô tô chuyên dùng trong lĩnh vực y tế được quy định tại Thông tư 31/2024/TT-BYT của Bộ Y tế, có hiệu lực từ ngày 23/12/2024. Theo quy định này, đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, định mức xe cứu thương được xác định theo quy mô giường bệnh được cấp phép.

Đối với các cơ quan, đơn vị có chức năng cung cấp dịch vụ cấp cứu, hỗ trợ vận chuyển người bệnh, việc xác định định mức căn cứ vào nhu cầu, quy mô dân số và vị trí địa lý để báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, phê duyệt.

Như vậy, nhu cầu trang bị xe cứu thương cần được xem xét trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và mô hình hoạt động của đơn vị, không nên áp dụng một định mức giống nhau cho tất cả các trạm y tế.

Có phương án tài chính và dự toán kinh phí

Đơn vị cần xác định loại xe dự kiến mua, cấu hình chuyên dùng, trang thiết bị y tế, giá dự kiến và tổng chi phí cần thiết. Dự toán cần thể hiện rõ:

• Giá xe cơ sở.

• Chi phí trang bị, cấu hình chuyên dùng.

• Trang thiết bị y tế đi kèm.

• Các loại thuế, phí và chi phí liên quan.

• Nguồn kinh phí dự kiến.

• Phương án quản lý, khai thác và bảo dưỡng xe.

Một dự toán rõ ràng, có căn cứ báo giá và phù hợp với nhu cầu thực tế sẽ giúp cơ quan thẩm định có cơ sở đánh giá tính cần thiết và hiệu quả của phương án đầu tư.

Quy trình đề xuất kinh phí mua xe cứu thương cho trạm y tế

Để chuẩn bị kế hoạch mua xe cứu thương, các đơn vị có thể tham khảo quy trình sau:

Bước 1: Rà soát hiện trạng phương tiện

Kiểm tra trạm đã có xe cứu thương hay chưa, năm sản xuất, tình trạng kỹ thuật, số km đã vận hành và khả năng đáp ứng nhiệm vụ.

Nếu đã có xe, cần làm rõ lý do phải thay thế hoặc bổ sung.

Bước 2: Xác định nhu cầu và lập đề xuất

Trạm y tế xây dựng văn bản đề xuất, nêu rõ sự cần thiết của việc mua xe, nhiệm vụ chuyên môn, phạm vi phục vụ và số lượng phương tiện cần trang bị.

Bước 3: Xây dựng dự toán kinh phí

Lựa chọn loại xe phù hợp, xác định cấu hình, trang thiết bị y tế và thu thập báo giá làm căn cứ lập dự toán.

Bước 4: Gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét

Hồ sơ được gửi theo đầu mối quản lý trực tiếp và phân cấp của địa phương. Cơ quan chuyên môn về y tế và tài chính sẽ xem xét các nội dung thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ.

Bước 5: Tổng hợp và bố trí nguồn kinh phí

Cơ quan có thẩm quyền xem xét nhu cầu, khả năng cân đối ngân sách và quyết định việc giao dự toán hoặc bố trí nguồn vốn theo quy định.

Bước 6: Tổ chức mua sắm

Sau khi có đủ điều kiện về nguồn vốn, dự toán và thẩm quyền, đơn vị tổ chức lựa chọn nhà cung cấp theo quy định pháp luật về đấu thầu và quản lý tài sản công.

Hồ sơ đề xuất mua xe cứu thương cần chuẩn bị những gì?

Tùy theo yêu cầu của từng địa phương, hồ sơ có thể khác nhau. Tuy nhiên, một bộ hồ sơ đề xuất mua xe cứu thương thường cần chuẩn bị các tài liệu sau:

Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu giúp quá trình tổng hợp, thẩm định và xem xét bố trí kinh phí được thuận lợi hơn.

Năm 2027: Cơ hội đầu tư xe cứu thương cho các trạm y tế

Giai đoạn 2027–2030 được xem là giai đoạn đáng chú ý đối với việc phát triển năng lực cấp cứu ngoại viện và nâng cao chất lượng y tế cơ sở. Khi mạng lưới cấp cứu ngoại viện được quan tâm đầu tư, nhu cầu về phương tiện vận chuyển người bệnh, xe cứu thương và trang thiết bị chuyên dùng cũng có thể tăng lên.

Đối với các địa phương, việc rà soát phương tiện hiện có và xây dựng kế hoạch mua sắm từ sớm sẽ giúp chủ động hơn trong công tác cân đối ngân sách.

Các trạm y tế có nhu cầu nên chú trọng ba vấn đề:

Thứ nhất, chủ động đăng ký nhu cầu: Không nên đợi đến khi phương tiện hư hỏng hoàn toàn mới đề xuất mua xe. Đơn vị cần rà soát và tổng hợp nhu cầu trong quá trình xây dựng dự toán ngân sách hằng năm.

Thứ hai, lựa chọn cấu hình phù hợp: Xe cứu thương cần đáp ứng yêu cầu chuyên môn, điều kiện địa hình và phạm vi hoạt động của địa phương. Không nhất thiết lựa chọn phương tiện có cấu hình quá cao nếu không phù hợp với nhiệm vụ và khả năng khai thác.

Thứ ba, chuẩn bị dự toán và báo giá sớm: Việc tham khảo giá từ các nhà cung cấp giúp đơn vị có cơ sở xây dựng dự toán, so sánh phương án và xác định mức kinh phí cần đề xuất.

Đây cũng là thời điểm các cơ sở y tế nên quan tâm đến kế hoạch trang bị phương tiện cho năm ngân sách 2027 và những năm tiếp theo.

Kartenex – Đơn vị tư vấn và cung cấp xe cứu thương nhập khẩu

Việc lựa chọn xe cứu thương không chỉ phụ thuộc vào giá mua mà còn cần xem xét nguồn gốc phương tiện, chất lượng xe, cấu hình chuyên dùng và khả năng đáp ứng yêu cầu vận hành lâu dài.

Kartenex chuyên cung cấp xe cứu thương nhập khẩu, phục vụ nhu cầu trang bị phương tiện cho bệnh viện, trung tâm y tế, trạm y tế và các đơn vị có chức năng cấp cứu, vận chuyển người bệnh. Với kinh nghiệm trong lĩnh vực xe cứu thương, Kartenex hỗ trợ khách hàng:

• Tư vấn lựa chọn dòng xe phù hợp với nhu cầu sử dụng.

• Cung cấp thông tin xuất xứ và cấu hình phương tiện.

• Tư vấn trang thiết bị chuyên dùng trên xe cứu thương.

• Cung cấp báo giá phục vụ công tác tham khảo, lập dự toán.

• Hỗ trợ thông tin kỹ thuật phục vụ quá trình xây dựng yêu cầu mua sắm.

Các dòng xe được quan tâm gồm Toyota Hiace, Ford Transit và Hyundai Solati với những phương án cấu hình phù hợp cho từng nhiệm vụ.

Kartenex – Chuyên cung cấp xe cứu thương nhập khẩu

Website: https://kartenex.com

Liên hệ Kartenex để được tư vấn dòng xe, cấu hình và nhận báo giá xe cứu thương phục vụ kế hoạch mua sắm của đơn vị.

Nên chuẩn bị hồ sơ mua xe cứu thương năm 2027 từ khi nào?

Các đơn vị nên rà soát nhu cầu và chuẩn bị đề xuất, dự toán từ sớm trong quá trình xây dựng kế hoạch ngân sách năm 2027. Thời hạn đăng ký cụ thể cần căn cứ lịch lập và phân bổ ngân sách của từng địa phương.

Kinh phí mua xe cứu thương trạm y tế có thể được bố trí từ nhiều nguồn khác nhau, trong đó ngân sách địa phương là một nguồn quan trọng đối với các cơ sở y tế công lập. Để được xem xét đầu tư, đơn vị cần chứng minh nhu cầu thực tế, xác định đúng tiêu chuẩn định mức, chuẩn bị dự toán và gửi đề xuất đến cơ quan có thẩm quyền.

Đối với kế hoạch mua sắm năm 2027, việc chủ động rà soát phương tiện, xây dựng nhu cầu và tham khảo báo giá từ các nhà cung cấp sẽ giúp trạm y tế có sự chuẩn bị tốt hơn cho quá trình đề xuất kinh phí và triển khai mua sắm.